FIFA cáo buộc UEFA phát động 'chiến dịch bôi nhọ' sau loạt đơn kiện tại tòa án Mỹ

Ba năm sau lễ ký kết, điều khoản bí mật vẫn nằm yên dưới tầng hầm tài chính. Lần này, thứ nằm dưới tầng hầm không phải là một bản hợp đồng cầu thủ, mà là kế hoạch thành lập công ty con trị giá 20 tỷ USD mang tên FIFA Forward Enterprise (FFE) – một cỗ máy tài chính được thiết kế để bán cổ phần doanh thu World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân. Khi kế hoạch này vỡ lở, nó kéo theo một cuộc chiến pháp lý xuyên Đại Tây Dương giữa hai tổ chức quyền lực nhất bóng đá thế giới. Bối cảnh của cuộc khủng hoảng này bắt đầu từ tháng 6, khi Sky News tiết lộ FIFA đã lên kế hoạch nhận 4,2 tỷ USD từ các nhà đầu tư tư nhân ngay trong tháng 10. Con số này, nếu chính xác, sẽ là một trong những đợt huy động vốn lớn nhất lịch sử bóng đá – tương đương giá trị tích lũy của nhiều chu kỳ bản quyền truyền hình Champions League. Tuy nhiên, FIFA nhanh chóng bác bỏ, gọi đây chỉ là 'một đề xuất' cần sự chấp thuận của các hiệp hội thành viên và hội đồng. Sự chênh lệch giữa 'chỉ là đề xuất' và 'kế hoạch nhận 4,2 tỷ USD vào tháng 10' chính là điểm mấu chốt mà UEFA khai thác. Carlos Cordeiro, cố vấn cấp cao của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, đã từ chức và gọi kế hoạch này là 'một thỏa thuận tồi' cho bóng đá. Tuyên bố này, được đưa ra qua Sky News thay vì kênh chính thức của FIFA, cho thấy sự rạn nứt nội bộ nghiêm trọng. Một cố vấn thân cận công khai chỉ trích sáng kiến hàng đầu của ông chủ không chỉ đặt câu hỏi về giá trị của thỏa thuận, mà còn phá vỡ lớp phòng thủ 'chỉ là đề xuất' của FIFA. UEFA đã đệ đơn kiện lên Tòa án Quận phía Nam New York, sử dụng điều khoản 28 U.S.C. § 1782 – một công cụ pháp lý cho phép các bên trong vụ kiện nước ngoài thu thập chứng cứ tại Mỹ. Đây là một lựa chọn chiến lược: quy tắc khám phá bằng chứng của Mỹ là một trong những quy tắc rộng rãi nhất thế giới, cho phép thu thập tài liệu và lời khai mà luật Thụy Sĩ hoặc châu Âu không thể cung cấp. UEFA cũng đang xem xét khởi kiện hình sự tại Thụy Sĩ, nơi luật về vi phạm nghĩa vụ ủy thác có thể áp dụng. FIFA phản bác bằng cách gọi đơn kiện của UEFA là 'vô căn cứ về mặt thủ tục', lập luận rằng UEFA đang tìm kiếm chứng cứ 'phục vụ cho một vụ tố tụng hình sự nước ngoài không tồn tại'. Lập luận này có cơ sở pháp lý vững chắc: tòa án Mỹ theo § 1782 thường yêu cầu một vụ kiện đang chờ xử lý hoặc có khả năng xảy ra. Tuy nhiên, tuyên bố của UEFA rằng họ 'đang xem xét' khởi kiện có thể đủ để đáp ứng ngưỡng này, vì luật được diễn giải khá linh hoạt. Trong một đoạn văn đầy gay gắt, FIFA gọi các tài liệu của UEFA là 'chẳng hơn gì thông cáo báo chí', cho thấy cuộc chiến đã vượt ra khỏi kỹ thuật pháp lý để bước vào cuộc chiến truyền thông. Động cơ của UEFA không hoàn toàn trong sáng. FIFA lập luận rằng UEFA muốn ngăn các quốc gia nhỏ hơn cạnh tranh tài chính, và rằng việc tăng cường bóng đá các nước đang phát triển sẽ làm giảm sức mạnh thị trường của UEFA. Lập luận này có cơ sở kinh tế: nếu FFE thành công, nó có thể thay đổi dòng chảy cầu thủ toàn cầu bằng cách củng cố các giải đấu ngoài châu Âu, giữ chân cầu thủ ở quê nhà thay vì di cư đến các CLB giàu có. UEFA, với nguồn thu từ Champions League và Euro, có lý do kinh tế hợp lý để chống lại điều này – không chỉ là vấn đề chính trị. Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất của FIFA nằm ở câu hỏi đơn giản mà UEFA đặt ra: 'Nếu không có gì phải lo lắng, tại sao không công bố tài liệu?' Đây là vũ khí tu từ mạnh nhất trong cuộc chiến này, đặt gánh nặng chứng minh lên vai FIFA. Khi một tổ chức quyền lực từ chối minh bạch, công chúng có xu hướng nghi ngờ có điều gì đó đang bị che giấu. FIFA có thể viện dẫn bảo mật nhà đầu tư như một lý do chính đáng, nhưng điều này càng làm dấy lên nghi ngờ về các điều khoản không thuận lợi. Cuộc bầu cử tổng thống FIFA vào tháng 3 là thời điểm vàng. UEFA tuyên bố muốn loại Infantino khỏi vị trí lãnh đạo, và chiến lược pháp lý của họ dường như được thiết kế để gây sát thương danh tiếng tối đa trước khi các hiệp hội thành viên bỏ phiếu. Tuy nhiên, toán học bầu cử nghiêng về Infantino: đa số trong 211 hiệp hội thành viên là ngoài châu Âu và có thể hưởng lợi từ quỹ phát triển của FIFA. UEFA cần thuyết phục các hiệp hội này rằng FFE là một thỏa thuận tồi cho họ – một nhiệm vụ khó khăn khi họ đang đứng trước nguy cơ mất nguồn tài trợ. Vụ việc này, dưới góc nhìn của tôi, là một bài kiểm tra về khả năng tự quản của bóng đá toàn cầu. Khi FIFA lập luận rằng tranh chấp 'nên được giải quyết trong bóng đá thay vì tại tòa án', họ quên rằng chính họ là cơ quan quản lý đang bị nghi ngờ. Lập luận tự quản này chỉ có trọng lượng khi cơ quan quản lý minh bạch và đáng tin cậy – điều mà vụ FFE đang phá hủy. Câu hỏi đặt ra không phải là ai thắng kiện, mà là liệu bóng đá có thể tự bảo vệ mình khỏi những sai lầm của chính những người đứng đầu hay không. Khi các tài liệu cuối cùng được công bố, chúng ta sẽ biết liệu 'chỉ là đề xuất' có phải là sự thật hay chỉ là một lớp ngụy trang cho một tham vọng tài chính đã đi quá xa.